Właśnie zabierasz się do pisania pracy licencjackiej z pielęgniarstwa, ale nie wiesz jak zacząć? A może w trakcie pisania pracy pojawiają się kolejne problemy, które spędzają Ci sen z powiek? Zaraz dowiesz się, jak krok po kroku napisać pracę licencjacką z pielęgniarstwa – studium przypadku. 🙂

🎯Spis treści

→ Co zawiera praca licencjacka z pielęgniarstwa?

→ Jak wybrać temat pracy licencjackiej z pielęgniarstwa?

→ Przykładowe tematy prac licencjackich z pielęgniarstwa

→ Przykładowy spis treści do pracy licencjackiej z pielęgniarstwa

→ Gdzie szukać literatury?

→ Wstęp

→ Część teoretyczna

→ Rozdział metodologiczny

→ Opis indywidualnego przypadku pacjenta

→ Proces pielęgnowania pacjenta – przykłady

→ Dyskusja, wnioski, podsumowanie

→ 50 przykładowych diagnoz pielęgniarskich

Co zawiera praca licencjacka z pielęgniarstwa?

Zanim zaczniesz pisać, warto wiedzieć, z czego właściwie ma składać się Twoja praca. I tutaj najważniejsza zasada brzmi: najpierw sprawdź wytyczne swojej uczelni i promotora.

Poszczególne uczelnie mogą mieć nieco inne wymagania dotyczące struktury pracy, nazewnictwa rozdziałów czy kolejności poszczególnych elementów. Najczęściej schemat wygląda jednak podobnie: 

1. Spis treści 2 Wykaz stosowanych skrótów 3. Wstęp 4. Rozdział teoretyczny 5. Rozdział metodologiczny  6. Opis przypadku pacjenta i proces pielęgnowania 7. Dyskusja/wnioski/podsumowanie  8. Bibliografia/spis tabel/rycin/streszczenia

Typowa praca licencjacka z pielęgniarstwa ma charakter kazuistyczny i opiera się na przedstawieniu indywidualnego przypadku pacjenta oraz zaplanowaniu i omówieniu procesu pielęgnowania.

W zależności od przyjętej terminologii możesz spotkać określenia takie jak studium przypadku, opis przypadku czy metoda indywidualnego przypadku.

Pracę licencjacką można podzielić na dwie główne części – teoretyczną i badawczą.

Część teoretyczna stanowi wprowadzenie do badania. W części teoretycznej przedstawiasz najważniejsze informacje dotyczące wybranego problemu zdrowotnego. Jeśli na przykład piszesz o procesie pielęgnowania pacjenta z cukrzycą typu 1, najpierw opisujesz samą chorobę – jej charakterystykę, objawy, diagnostykę, leczenie i znaczenie dla opieki pielęgniarskiej.

Dzięki temu czytelnik wie, z czym mierzy się pacjent, którego przypadek przedstawisz w dalszej części pracy.

W części badawczej opisujesz przypadek pacjenta z wybraną jednostką chorobową i tworzysz proces pielęgnowania oparty na przedstawionym opisie.

Jak wybrać temat pracy licencjackiej z pielęgniarstwa?

Tu pojawia się pierwsza naprawdę ważna decyzja: o czym właściwie chcesz napisać?  

Jeżeli nie wiesz jaki temat wybrać, zastosuj poniższe wskazówki:

→ Wybierz jednostkę chorobową, która Cię interesuje – Zastanów się, z jakimi pacjentami lub problemami zdrowotnymi lubisz pracować albo chcesz lepiej je zrozumieć. Pracę będzie Ci łatwiej pisać, jeśli temat naprawdę Cię ciekawi.

→ Weź pod uwagę dostępność pacjentów i dokumentacji

→ Sprawdź dostępne źródła literaturowe – Wybierz temat, do którego znajdziesz aktualne i rzetelne źródła – to podstawa pracy naukowej. 

→ Unikalne przypadki – Wiele prac skupia się na często występujących chorobach (np. cukrzycy, POCHP itp.). Dla odmiany, możesz zająć się mniej oczywistą analizą przypadku. Możesz zająć się np. analizą przypadku pacjenta z chłoniakiem Hodgkina, hemofilią, rdzeniowym zanikiem mięśni itp.

Przykładowe tematy prac licencjackich z pielęgniarstwa

Jeśli dopiero szukasz pomysłu na temat, warto zacząć od gotowej listy inspiracji. Temat pracy licencjackiej powinien odnosić się do roli oraz zadań pielęgniarki w procesie sprawowania opieki nad określonym pacjentem. 

 Przykład:

→ Opieka pielęgniarska nad pacjentką z rakiem piersi po zabiegu mastektomii z jednoczasową rekonstrukcją piersi.

→ Opieka pielęgniarska nad 60-letnim mężczyzną po zabiegu prostatektomii – studium indywidulnego przypadku.

→ Opieka środowiskowa nad 70-letnim pacjentem z chorobą Alzheimera. → Okołooperacyjna opieka pielęgniarska nad pacjentem z rakiem wątroby.

→ Proces pielęgnowania pacjenta geriatrycznego z otępieniem czołowo-skroniowym przebywającego w DPS.

→ Wpływ procesu opieki pielęgniarskiej na stan kliniczny i samopoczucie pacjenta z nowotworem trzustki.

→ Rola i zadania pielęgniarki w opiece nad pacjentem z cukrzycą typu I.

→ Funkcje i zadania pielęgniarki w opiece nad pacjentem z raną przewlekłą.

→ Opieka nad pacjentką przebywającą na oddziale psychiatrycznym z powodu depresji. Skorzystaj również z ogólnego schematu, który możesz dostosować pod swoje zainteresowania badawcze.

💡 Przykład:

1. Opieka pielęgniarska nad pacjentem z (jednostka chorobowa). 2. Proces pielęgnowania pacjenta z (jednostka chorobowa). 3. Opieka pielęgniarska nad pacjentem hospitalizowanym z powodu (jednostka chorobowa). 4. Okołooperacyjna opieka pielęgniarska nad pacjentem z (jednostka chorobowa). 5. Opieka środowiskowa nad pacjentem z (jednostka chorobowa). 6. Rola pielęgniarki w opiece nad pacjentem z (jednostka chorobowa). 7. Zadania pielęgniarki w opiece nad pacjentem z (jednostka chorobowa). 8. Funkcje i zadania pielęgniarki w opiece nad pacjentem z (jednostka chorobowa). 9. Wybrane aspekty opieki pielęgniarskiej nad pacjentem z (jednostka chorobowa). 10. Studium przypadku pacjenta z (jednostka chorobowa). 11. Problemy pielęgnacyjne pacjenta z (jednostka chorobowa). 12. Analiza przypadku pacjenta chorującego na (jednostka chorobowa) / ze zdiagnozowaną (jednostka chorobowa) w kontekście opieki pielęgniarskiej.

Przykładowy spis treści do pracy licencjackiej z pielęgniarstwa

Spis treści to mapa Twojej pracy. Dzięki niemu od początku wiesz, co powinno znaleźć się w poszczególnych rozdziałach i łatwiej zaplanować pisanie. Pamiętaj jednak, że układ pracy może różnić się między uczelniami, dlatego zawsze w pierwszej kolejności sprawdź wytyczne swojej szkoły i zalecenia promotora. 

Rozdział	Co powinno się w nim znaleźć?
Część teoretyczna	→ Charakterystyka wybranej jednostki chorobowej na podstawie literatury przedmiotu: definicja, statystyki, anatomia i fizjologia, epidemiologia, etiologia, czynniki ryzyka, objawy, diagnostyka, leczenie i profilaktyka. → Aktualna literatura przedmiotu – często przyjmuje się artykuły z ostatnich 5 lat i książki z ostatnich ok. 10 lat. → Czasami dodaje się tutaj informacje dotyczące istoty procesu pielęgnowania i roli pielęgniarki.
Metodologia badań własnych	→ Cel pracy, problemy / pytania badawcze, → Metody, techniki i narzędzia badawcze → Teren i organizacja badań własnych.
Proces pielęgnowania	→ Opis przypadku pacjenta → Proces pielęgnowania (gromadzenie danych, diagnoza, plan, implementacja, ewaluacja)
Kolejne rozdziały	W zależności od wymagań uczelni mogą obejmować np. dyskusję, wnioski, podsumowanie lub inne elementy wymagane w pracy.

💡 Przykład:

💡 Przykład:

💡 Przykład:

💡 Przykład:

A może przyda Ci się kilka przykładowych spisów treści do pracy licencjackiej z pielęgniarstwa w doc.? Możesz je łatwo edytować do swoich potrzeb. 😉

Jasne, przyda mi się! Pobieram!

Gdzie szukać literatury?

1. Książki

Podstawowych informacji szukaj w podręcznikach akademickich i monografiach. Warto korzystać z biblioteki uczelnianej oraz publikacji renomowanych wydawnictw medycznych, np. PZWL – dział Pielęgniarstwo. Zazwyczaj zaleca się, aby książki były starsze niż 10 lat. 

2. Artykuły naukowe

Tutaj warto zaprzyjaźnić się z PubMed. To jedno z podstawowych miejsc do wyszukiwania publikacji medycznych i biomedycznych. Możesz szukać również na ResearchGate, Gogole Scholar, ScienceDirect, Scopus albo na oficjalnych stronach czasopism naukowych.

Artykułów możesz szukać również bezpośrednio przez Google. Szukaj przede wszystkim aktualnych, recenzowanych publikacji naukowych.

Artykuły naukowe zazwyczaj nie powinny być starsze niż 5 lat.

3. Oficjalne raporty i strony internetowe

Internet może być dobrym źródłem danych – pod warunkiem że wiesz, komu możesz zaufać.

W przypadku danych epidemiologicznych, statystyk czy zaleceń warto korzystać ze stron oficjalnych instytucji, takich jak Ministerstwo Zdrowia (MZ), Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), Światowa Organizacja Zdrowia (ang. World Health Organization – WHO, GBD (ang. Global Burden of Disease) czy Krajowy Rejestr Nowotworów (KRN).

Stowarzyszenia te regularnie publikują najnowsze wytyczne, aktualizacje, statystyki i raporty. Jeżeli masz problem ze znalezieniem bibliografii albo nie masz na to czasu, daj nam znać, chętnie pomożemy! 😉

Wstęp

✍️Wstęp 1. Wprowadzenie w tematykę pracy 2. Wskazanie roli pielęgniarki 3. Cel pracy 4. Opis zawartości pracy

Wstęp to krótkie wprowadzenie czytelnika w temat Twojej pracy. Nie powinien być bardzo rozbudowany – zazwyczaj zawiera około 1–2 stron. Pamiętaj, że dane literaturowe przedstawione we wstępie musza być poparte przypisami.

Wstęp możesz potraktować jak zapowiedź tego, czego czytelnik dowie się w dalszej części pracy. Wystarczy, że odpowiesz na kilka prostych pytań:

→ Czego dotyczy praca?

→ Dlaczego ten temat jest ważny?

→ Jaka jest rola pielęgniarki?

→ Co chcesz przedstawić?

→ I co dokładnie znajdzie się w kolejnych rozdziałach?

Element wstępu	Co warto napisać?
1. Wprowadzenie w tematykę	Krótko przedstaw wybraną jednostkę chorobową lub problem zdrowotny. Możesz wspomnieć o jego znaczeniu, częstości występowania lub najważniejszych konsekwencjach.
2. Rola pielęgniarki	Zwięźle przedstaw najważniejsze problemy pielęgnacyjne związane z daną jednostką chorobową oraz rolę pielęgniarki w opiece nad pacjentem.
3. Cel pracy	Wyjaśnij, dlaczego wybrałaś właśnie ten temat i jaki jest główny cel pracy.
4. Krótki opis pracy	Na końcu wstępu przedstaw w kilku krótkich akapitach zawartość poszczególnych rozdziałów. Czytelnik powinien już na początku wiedzieć, jak została zbudowana Twoja praca.

💡 Przykład:

Część teoretyczna

W części teoretycznej należy przedstawić najbardziej aktualne i istotne dla tematu pracy informacje poparte literaturą przedmiotu. Możesz wykorzystać tutaj książki, artykuły naukowe oraz oficjalne raporty organizacji medycznych. W rozdziale teoretycznym praca nabiera solidnych podstaw, a dobrze przygotowana checklista pomoże Ci o wszystkim pamiętać. 😉

Element rozdziału teoretycznego	✍️Wskazówki do opisu
Definicje kluczowych pojęć	Podaj różne definicje z literatury
Epidemiologia / skala problemu	Dane statystyczne (krajowe i światowe), częstość występowania
Etiologia / przyczyny	Czynniki ryzyka, mechanizmy powstawania zjawiska/problemu zdrowotnego/choroby
Objawy, obraz kliniczny, powikłania	Opisz, jak rozpoznaje się problem, typowe objawy, przebieg, powikłania
Diagnostyka	Krótko o metodach badań diagnostycznych i narzędziach oceny
Możliwości leczenia / postępowania	Leczenie farmakologiczne, niefarmakologiczne, zabiegowe, rehabilitacja, profilaktyka
Aspekty pielęgniarskie	Zadania pielęgniarki, opieka, edukacja pacjenta i rodziny
Aspekty bio-psycho-społeczne	Wpływ problemu zdrowotnego na jakość życia pacjenta/jednostki i jego otoczenia
Podsumowanie	Krótka synteza i wskazanie, dlaczego temat jest ważny, aktualny i potrzebny do podjęcia badań

Rozdział metodologiczny

Materiał -> pacjent Metoda -> studium indywidualnego przypadku pacjenta Narzędzie -> dokumentacja medyczna Technika -> analiza dokumentacji

Rozdział metodologiczny nie musi być długi ani skomplikowany. Jego zadaniem jest przede wszystkim pokazanie kogo badasz, jak i jakimi narzędziami. Niektórzy promotorzy wymagają zdefiniowania pojęć metodologicznych – przedmiotu, celu, problemów badawczych, technik i narzędzi badawczych.

W pracy licencjackiej najczęściej znajdziesz następujące elementy:

→ Cel pracy – czyli co dokładnie chcesz osiągnąć poprzez przeprowadzone badanie. Można wyróżnić cel główny i cele szczegółowe.

→ Problemy / pytania badawcze – czyli konkretne pytania, na które chcesz odpowiedzieć dzięki zebranym wynikom.

→ Metody, techniki i narzędzia badawcze – tutaj wyjaśniasz, w jaki sposób zostały zebrane dane.

→ Teren, miejsce i organizacja badań – opisujesz, gdzie, kiedy i w jakich warunkach przeprowadzono badanie oraz kogo objęło.

A co z hipotezami? Tu warto zatrzymać się na chwilę, bo to częste źródło zamieszania. W typowej pracy licencjackiej z pielęgniarstwa hipotezy badawcze nie są zazwyczaj wymagane – zamiast nich formułuje się cel oraz problemy badawcze (w formie pytań badawczych). Hipotezy badawcze stawia się w pracy magisterskiej. 

Zajrzyj do wpisu – Jak przygotować rozdział metodologiczny w pracy licencjackiej z pielęgniarstwa, gdzie znajdziesz praktyczne wskazówki i przykłady. Albo zerknij na przykładowe rozdziały metodologiczne w pracach licencjackich z pielęgniarstwa.

Techniki i narzędzia badawcze

W Tabeli poniżej możesz znaleźć przykłady technik i narzędzi badawczych, które możesz wykorzystać w swojej pracy licencjackiej z pielęgniarstwa. 

Techniki badawcze

Analiza dokumentacji medycznej

Analiza wyników badań

Ocena stanu pacjenta z wykorzystaniem skal klinicznych

Ocena podstawowych parametrów życiowych

Analiza danych

Obserwacja

Wywiad pielęgniarski

Wywiad środowiskowy

Badanie fizykalne – badanie podmiotowe i przedmiotowe

Narzędzia badawcze

Dokumentacja medyczna (np. historia choroby, karty leczenia szpitalnego, karta zleceń lekarskich, karta gorączkowa itd.)

Wyniki badań laboratoryjnych i obrazowych

Skale kliniczne (np. Norton – odleżyny, VAS/NRS – dolegliwości bólowe, GCS – ocena neurologiczna)

Karty obserwacji

Karty oceny stanu pacjenta

Kwestionariusze wywiadu

💡 Przykład:

A może przyda Ci się przykładowy szablon do przygotowania rozdziału metodologicznego w doc.? 😉

Jasne, że się przyda! Pobieram!

Opis indywidualnego przypadku pacjenta

To jedna z najważniejszych części pracy licencjackiej – tutaj teoria zamienia się w konkretny przypadek pacjenta. Opis powinien pokazywać całościowy stan pacjenta – fizyczny, psychiczny i społeczny, a także jego sytuację kliniczną i potrzeby pielęgnacyjne.

Informacje możesz zebrać na podstawie dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonego wywiadu pielęgniarskiego, z zachowaniem zasad ochrony danych i anonimowości pacjenta.

Co powinien zawierać opis przypadku?

→ Dane ogólne pacjenta – podstawowe informacje, takie jak wiek, płeć czy sytuacja rodzinna.

→ Stan bio-psycho-społeczny – ogólna charakterystyka funkcjonowania pacjenta w wymiarze fizycznym, psychicznym i społecznym.

→ Historia choroby – najważniejsze informacje dotyczące dotychczasowego stanu zdrowia, przebytych chorób, hospitalizacji i chorób współistniejących.

→ Aktualna sytuacja kliniczna – rozpoznanie, przebieg obecnej choroby, przyczyna hospitalizacji oraz aktualny stan pacjenta.

→ Przebieg leczenia – najważniejsze informacje dotyczące zastosowanego leczenia, wykonywanych procedur oraz przyjmowanych leków.

→ Dolegliwości i objawy – zgłaszane przez pacjenta problemy, dolegliwości bólowe, ograniczenia funkcjonalne i inne objawy związane ze stanem zdrowia.

→ Badanie fizykalne – wyniki oceny poszczególnych układów i narządów oraz podstawowych parametrów życiowych.

→ Funkcje poznawcze i stan zdrowia psychicznego – m.in. stan świadomości, orientacja, nastrój, poziom lęku oraz reakcja pacjenta na chorobę i hospitalizację.

→ Sytuacja rodzinna i społeczna – informacje dotyczące osób bliskich, dostępnego wsparcia, samodzielności oraz funkcjonowania pacjenta w codziennym życiu.

→ Warunki socjalno-bytowe – sytuacja mieszkaniowa, warunki życia i inne czynniki, które mogą mieć znaczenie dla zdrowia oraz dalszej opieki nad pacjentem. Do opisu przypadku pacjenta mogą przydać Ci się poniższe narzędzia.

Arkusz indywidualnego opisu przypadku

Imię i nazwisko (inicjały): XY

Wiek

Aktywność zawodowa:

HISTORIA CHOROBY

Rozpoznanie lekarskie: Przyjmowane leki: Przebyte choroby: Pobyty w szpitalu: Przebyte zabiegi operacyjne: Przebyte urazy/wypadki:

STAN OGÓLNY (podczas zbierania wywiadu)

Temperatura: Tętno:(liczba / napięcie / rytm) Oddechy: Ciśnienie tętnicze: Masa ciała: Wzrost: BMI: WHR:

WYWIAD RODZINNY

Członkowie rodziny: Ważne wydarzenia w rodzinie – ostatnie lata: Choroby występujące w rodzinie: Hobby/ zainteresowania: Formy spędzania czasu wolnego: Nałogi w rodzinie: Błędy żywieniowe – jakościowe i ilościowe: Ograniczenia/przeciążenia psychiczne/fizyczne: Ograniczone kontakty/brak wsparcia społecznego:

WYWIAD ŚRODOWISKOWY

Miejsce zamieszkania: (miasto/wieś:) Rodzaj zajmowanego lokalu mieszkalnego: Ilość zajmowanych pomieszczeń: Ilość osób mieszkających wspólnie: Stan higieniczno-sanitarny mieszkania: System pracy: Ilość godzin spędzonych w pracy/szkole: Zagrożenia zdrowia      w domu:      w pracy/szkole: Komunikacja: Higiena osobista: Aktywność fizyczna: Wydalanie: Odżywianie: Sen/zasypianie:

Badanie fizykalne

SKÓRA

napięcie

temperatura

zabarwienie

wilgotność

stan higieny

inne objawy

stan rany pooperacyjnej

UKŁAD ODDECHOWY

liczba oddechów

typ oddechu

kaszel

inne objawy

wyroby medyczne

UKŁAD KRĄŻENIA

ciśnienie

tętno

sinica

obrzęki

duszność

inne objawy

saturacja

UKŁAD POKARMOWY

uzębienie

łaknienie

stolec

dieta

inne objawy

sposób odżywiania

UKŁAD MOCZOWY

objętość

jakość

inne objawy

wyroby medyczne

UKŁAD PŁCIOWY

cykl płciowy

inne objawy

UKŁAD NERWOWY

świadomość wg skali Glasgow

niedowłady/ drżenia

mowa

inne objawy

UKŁAD RUCHU

sposób poruszania

zakres ruchów

sylwetka

inne objawy

wyroby medyczne

ryzyko upadku ocenione wg skali

NARZĄDY ZMYSŁÓW/UKŁAD ENDOKRYNOLOGICZNY

wzrok

słuch

smak

czucie

układ hormonalny

inne objawy

STAN PSYCHICZNY I SPOŁECZNY PODOPIECZNEGO

sen

nastrój

inne objawy

ocena ryzyka depresji  wg skali GDS – dotyczy seniorów

FUNCKJE POZNAWCZE

pamięć

myślenie

stosunek do świata

nastawienie do własnej sytuacji

inne objawy

Orientacja do czasu i miejsca

STAN WIEDZY I UMIEJĘTNOŚCI DO SAMOOPIEKI I SAMOPIELĘGNACJI

wiedza

umiejętności

odczuwane problemy

wydolność w zakresie samoopieki/ samopielęgnacji

stan odżywienia

Ryzyko odleżyn wg skali D. Norton

Stopień odleżyn wg skali Torrance´a

natężenie odczuwalnego bólu wg skali VAS

charakter bólu

lokalizacja bólu

KANIULE

obwodowe

miejsce

centralne

miejsce

Oszacowana kategoria opieki pielęgniarskiej

Dla ułatwienia, możesz pobrać darmowy szablon do opisu indywidualnego przypadku pacjenta, w tym:

👉 arkusz indywidualnego opisu przypadku,

👉 arkusz badania fizykalnego,

👉 wzór IV i V-etapowego modelu opieki pielęgniarskiej,

👉 tabelę do stworzenia procesu pielęgnowania z wykorzystaniem diagnoz ICNP. Przyda Ci się? 😉

Jasne, że się przyda! Pobieram szablon!

Skale kliniczne i kwestionariusze

Samo badanie i wywiad to nie wszystko. Odpowiednio dobrane skale i kwestionariusze pozwalają uzupełnić opis przypadku o bardziej uporządkowaną i obiektywną ocenę stanu pacjenta. Wybierz je zgodnie ze stanem pacjenta i celem oceny.

W rozdziale metodologicznym możesz krótko opisać skale kliniczne i kwestionariusze, które zostały wykorzystane do oceny pacjenta.

W zależności od przypadku możesz wykorzystać np. skale oceniające ból, ryzyko odleżyn i upadków, stan odżywienia, sprawność funkcjonalną, stan neurologiczny, funkcje poznawcze czy stan psychiczny.

Potrzebujesz odpowiedniej skali do swojego przypadku?

Zajrzyj do bazy skal klinicznych – znajdziesz tam skale z opisem, interpretacją i materiałami do pobrania. Albo pobierz 50 skal klinicznych w formie infografik.

A może przyda Ci się przykładowy opis przypadku pacjenta? 

Jasna sprawa! Pobieram!

Proces pielęgnowania pacjenta

I dochodzimy do wisienki na torcie, czyli części, w której cała wcześniejsza teoria zaczyna mieć praktyczne zastosowanie. Zobacz wpis poświęcony procesowi pielęgnowania, w którym znajdziesz przydatne wskazówki i przykłady.

Na podstawie opisanego przypadku pacjenta określasz jego najważniejsze problemy i potrzeby pielęgnacyjne, a następnie przedstawiasz je w formie diagnoz pielęgniarskich.

Dalej dla każdej diagnozy należy zaplanować cel opieki, odpowiednie działania pielęgniarskie oraz sposób oceny uzyskanych efektów. Wszystkie elementy powinny wynikać z wcześniej przeprowadzonej oceny pacjenta.

W pracach licencjackich stosuje się model cztero- i pięcioetapowy. Jego wybór zależy najczęściej od promotora.

Model 4-etapowy

I. Rozpoznawanie i diagnozowanie

→ gromadzenie danych

→ analiza i interpretacja informacji

→ formułowanie diagnoz pielęgniarskich

II. Planowanie

→ ustalenie celów opieki

→ dobór odpowiednich metod i środków

→ zaplanowanie działań i interwencji pielęgniarskich

III. Realizowanie

→ wykonanie zaplanowanych interwencji pielęgniarskich

IV. Ocenianie

→ sprawdzenie, jakie efekty przyniosły podjęte działania

→ ocena, czy założony cel został osiągnięty

💡 Przykład:

Model 5-etapowy – ADPIE

Nazwa pochodzi od pierwszych liter angielskich nazw poszczególnych etapów:

A – Assessment → ocena i gromadzenie danych

D – Diagnosis → diagnoza pielęgniarska

P – Planning → planowanie opieki

I – Implementation → realizacja planu

E – Evaluation → ocena uzyskanych efektów

💡 Przykład:

Ile diagnoz pielęgniarskich umieścić w pracy?

Nie istnieje jedna uniwersalna liczba diagnoz obowiązująca każdą pracę licencjacką. Liczba powinna wynikać przede wszystkim ze stanu pacjenta, jego rzeczywistych problemów oraz wymagań uczelni i promotora. W pracach licencjackich często przedstawia się od około 10 do kilkunastu diagnoz pielęgniarskich. 

Diagnozy pielęgniarskie

Diagnozy należy przygotować zgodnie z NANDA-I i ICNP.

Rodzaje diagnoz:

→ skoncentrowane na problemie (aktualne) (problem-focused nursing diagnoses) – dotyczą rzeczywistych problemów zdrowotnych pacjenta, które zostały zidentyfikowane na podstawie obserwacji, wywiadu i wyników badań. Oznacza to, że pacjent doświadcza problemu w chwili, gdy diagnoza jest stawiana.

→ ryzyka (potencjalne) (risk nursing diagnoses) – odnoszą się do problemów zdrowotnych, które mogą wystąpić, ale nie są jeszcze obecne. Pielęgniarka identyfikuje czynniki ryzyka lub przewiduje możliwość wystąpienia problemu, w wyniku aktualnego stanu zdrowia pacjenta.

→ związane z promocją zdrowia (health promotion diagnoses).

→ zespołu objawów (syndrom diagnoses) – dotyczą kilku objawów związanych z problemem pielęgnacyjnym.

Aby stworzyć diagnozę skoncentrowaną na problemie, użyj metody PES (problem-etiology-symptom).

P – PROBLEM/STAN (ang. problem) E – ETIOLOGIA/PRZYCZYNA (ang. etiology) S – SYMPTOMY/OBJAWY (ang. symptoms)

Ten schemat pokazuje związek przyczynowo-skutkowy. Pokazujesz problem, który doprowadził do obecnego stanu.

Czego mogą dotyczyć diagnozy?

Diagnozy mogą dotyczyć między innymi następujących obszarów:

→ objawów choroby, dolegliwości,

→ zaburzeń odżywiania,

→ obniżonego nastroju i negatywnego stanu emocjonalnego wywołanego chorobą, hospitalizacją, powikłaniami,

→ deficytu wiedzy i umiejętności pacjenta w zakresie samoopieki i samopielęgnacji,

→ ograniczonej sprawności i samodzielności,

→ stylu życia, np. nałogu tytoniowego i niewłaściwych nawyków,

→ braku wiedzy rodziny w zakresie opieki nad pacjentem.

💡 Przykłady:

→ Diagnoza aktualna:

Ostry ból jamy brzusznej (P) spowodowany raną pooperacyjną (E) oceniany przez pacjenta jako 7/10 w skali NRS (S). → Diagnoza ryzyka:

Ryzyko rozwoju odleżyn (P) spowodowane długotrwałym unieruchomieniem pacjenta.

Proces pielęgnowania pacjenta – przykłady

Zerknij na kilka przykładowych diagnoz. Miejmy nadzieję, że ułatwią Ci pisanie. 😉

💡 Przykład:

 

💡 Przykład:

Mężczyzna lat 60 został przyjęty na Oddział Chirurgii z powodu kamicy pęcherzyka żółciowego i zakwalifikowany do planowego zabiegu laparoskopowej cholecystektomii. W wywiadzie zgłaszał nawracające dolegliwości bólowe w prawym podżebrzu nasilające się po spożyciu tłustych potraw, nudności, uczucie pełności po jedzeniu oraz epizody kolki żółciowej. Po wykonaniu zabiegu, pacjent zgłosił dolegliwości bólowe w okolicy rany pooperacyjnej oceniane na 6 w skali NRS.

Diagnoza pielęgniarska skoncentrowana na problemie:

Diagnoza pielęgniarska:

Dolegliwości bólowe (P) spowodowane zabiegiem operacyjnym (E) oceniane przez pacjenta jako 6/10 w skali NRS (S). [10023130 – ból] [10021243 – ból spowodowany raną]

Cel opieki pielęgniarskiej: Wyeliminowanie dolegliwości bólowych spowodowanych zabiegiem operacyjnym.

Plan opieki pielęgniarskiej: 

1. Ocena dolegliwości bólowych za pomocą skali NRS. [10009654 – identyfikowanie postawy wobec bólu] [10005157 – kontrola bólu]

2. Podanie leków zgodnie z zaleceniami lekarza. [10025444 – administrowanie lekiem]

3. Regularne kontrolowanie działania leku i nasilenia dolegliwości bólowych. [10034053 – ewaluacja odpowiedzi na zarządzanie bólem] [10025831 – kontrolowanie bólu]

4. Odnotowanie podjętych działań. [10006173 – dokumentowanie]

Realizacja planu opieki pielęgniarskiej: 

1. Pacjent zgłosił dolegliwości bólowe w okolicy podbrzusza po przeprowadzonym laparoskopowym zabiegu operacyjnym. Do oceny dolegliwości bólowych wykorzystano skalę NRS. Pacjent ocenił nasilenie dolegliwości bólowych na 6. 

2. Pacjentowi podano Tramadol 50 mg doustnie zgodnie z zaleceniami lekarza.

3. Co 2 godziny po podaniu leku oceniano jego działanie leku i nasilenie dolegliwości bólowych. 

4. Odnotowano podjęte działania w Karcie Obserwacji Pielęgniarskich.

Ocena podjętych działań: Pacjent zgłosił ustąpienie dolegliwości bólowych. [10029012 – bez bólu]

 

💡 Przykład:

Diagnoza pielęgniarska:

Deficyt wiedzy na temat diety cukrzycowej.

Cel opieki pielęgniarskiej: Nabycie przez pacjenta wiedzy na temat diety cukrzycowej.

Interwencje pielęgniarskie:

1. Ocena stanu wiedzy pacjenta.

2. Zapoznanie z zasadami diety cukrzycowej, IG i WW.

3. Wskazanie przykładowych posiłków. 4. Przekazanie listy produktów zalecanych i niezalecanych.

5. Edukacja w zakresie planowania dawek insuliny, dostosowania ich do poziomu cukru we krwi, aktywności fizycznej oraz posiłków. 

6. Udokumentowanie działań.

Ocena podjętych działań:  Pacjent nabył wiedzę na temat diety cukrzycowej.

 

💡 Przykład:

Diagnoza pielęgniarska. Wahania parametrów ciśnienia tętniczego

Cel opieki: Unormowanie parametrów ciśnienia tętniczego.

Działania pielęgniarskie: -Dokonanie pomiaru ciśnienia tętniczego.

-Podanie leków zgodnie z zaleceniami lekarza.

-Wdrożenie płynoterapii zgodnie z zaleceniami lekarza.

-Regularne dokonywanie pomiarów ciśnienia tętniczego.

-Przeprowadzenie rozmowy na temat sytuacji stresowych oraz możliwego wzrostu ciśnienia tętniczego.

-Edukacja pacjenta w zakresie czynników ryzyka i profilaktyki nadciśnienia tętniczego.

-Odnotowanie działań w Karcie Obserwacji Pielęgniarskich.

Ewaluacja podjętych działań: Obniżono ciśnienie tętnicze do prawidłowej wartości.

Dyskusja, wnioski, podsumowanie

W niektórych pracach licencjackich z pielęgniarstwa wymagana jest dyskusja. Jest to porównanie wyników uzyskanych w badaniu własnym z wynikami uzyskanymi przez innych autorów w pracach o tej samej lub podobnej tematyce.

Na przykład, jeżeli piszesz pracę o opiece pielęgniarskiej nad pacjentem z POChP, należy znaleźć artykuły na podobny temat. Możesz porównać czy pacjenci mieli podobne problemy pielęgnacyjne, jakie zadania wykonywała pielęgniarka i jak jej działania wpłynęły na stan bio-psycho-społeczny chorego.

W ostatniej części należy przedstawić wnioski i podsumowanie. Wnioski powinny bezpośrednio odnosić się do problemów badawczych. 

💡 Przykład:

Problemy badawcze:

1. W jaki sposób POChP wpływa na stan kliniczny/samopoczucie/jakość życia/codzienne funkcjonowanie chorego?

2. Jakie problemy pielęgnacyjne występują u pacjenta z POChP?

3. Jakie funkcje/role/zadania pełni pielęgniarka w procesie opieki nad pacjentem z POChP?

4. Jak działania pielęgniarskie wpływają na stan kliniczny/samopoczucie/jakość życia pacjenta z POChP?

Wnioski:

1. POChP obniża jakość życia i samopoczucie chorego oraz utrudnia codzienne funkcjonowanie.

2. U pacjenta z POChP wystąpiły duszności, szybka męczliwość oraz niepokój związany z rozwojem choroby.

3. Pielęgniarka bierze udział w diagnostyce, terapii, edukuje pacjenta i udziela wsparcia emocjonalnego.

4. Działania pielęgniarskie wpłynęły na poprawę stanu klinicznego i samopoczucia pacjenta. W podsumowaniu należy zawrzeć najważniejsze informacje wynikające z analizy literatury i wyników badań własnych.

Podsumowanie mieści się zazwyczaj na 1-2 stronach. W poniższej tabeli znajdziesz przejrzyste zestawienie kluczowych elementów, które powinny zostać uwzględnione w podsumowaniu wraz ze wskazówkami, jak je opisać.

Elementy podsumowania	✍️Wskazówki do opisu
Krótkie podsumowanie tematu	Jako wprowadzenie do podsumowania – kilka zdań na temat istotnych informacji w zakresie wybranej tematyki.
Wskazanie problemów pacjentów z wybraną jednostką chorobową	Możesz opisać jakie problemy pielęgnacyjne występują najczęściej u pacjentów z daną chorobą oraz podać jakie problemy pielęgnacyjne wystąpiły u badanego pacjenta.
Wskazanie roli i zadań pielęgniarki	Podsumuj i wyciągnij wnioski na temat zadań pielęgniarki w opiece nad wybranym pacjentem i wpływie opieki na stan bio-psycho-społeczny chorego.
Główne wnioski z pracy	Krótko i zwięźle przedstaw najważniejsze wyniki i obserwacje.
Odpowiedź na cel pracy i problemy badawcze	Wskaż, w jaki sposób praca odpowiada na postawiony cel badawczy i odpowiedz na pytania badawcze.
Znaczenie praktyczne wyników	Opisz, jakie wnioski mają zastosowanie w praktyce pielęgniarskiej lub dla edukacji pacjentów.
Ograniczenia pracy	Możesz wspomnieć o ewentualnych ograniczeniach badań lub metodologii.
Sugestie dla przyszłych badań	Możesz wskazać krótko kierunki związane z tematem pracy, które warto zbadać w przyszłości.

Co dalej?

Po zaakceptowaniu pracy przez promotora, należy przygotować prezentację na obronę. Sprawdź jak to zrobić.

50 przykładowych diagnoz pielęgniarskich

A może przyda Ci się praktyczny materiał zawierający 50 przykładowych diagnoz pielęgniarskich wraz z kompletnym procesem opieki, opracowanych na podstawie literatury przedmiotu? Diagnozy dotyczą najczęściej występujących problemów pielęgnacyjnych i mogą stanowić pomoc podczas tworzenia Twojego procesu pielęgnowania.

Potrzebujesz gotowy proces pielęgnowania?

Zerknij do bazy przykładowych procesów pielęgnowania.   

 

Źródła:

Szewczyk M., Cierzniakowska K., Ślusarz R., Cwajda J., Stodolska A. Modele opieki pielęgniarskiej. Przewodnik Lekarza 2005;2:82-86.

Kózka M., Płaszewska-Żywko L. Modele opieki pielęgniarskiej nad chorym dorosłym. Podręcznik dla studiów medycznych. Wydawnictwo Lekarskie PZWL. Warszawa 2010. Kopczyńska E., Hornik B.

Proces pielęgnowania. Międzynarodowa Klasyfikacja Praktyki Pielęgniarskiej – ICNP. https://www.icn.ch/sites/default/files/inline-files/icnp-polski_translation.pdf

Sak-Dankosky, L. Serafin, K. Wesołowska-Górniak, M. Formela. Badania naukowe w pielęgniarstwie. Ocena, synteza i tworzenie dowodów naukowych w praktyce. Edra&Urban, 2022.

Lenartowicz H., Kózka M. Metodologia badań w pielęgniarstwie. PZWL, Warszawa 2010. Zucker D. Using Case Study Methodology in Nursing Research, The Qualitative Report 2001. Zarzycka D., Śluskarska B. Podstawy pielęgniarstwa Tom 1-2, PZWL, Warszawa 2024.