Pozycjonowanie pacjenta jest jednym z podstawowych zadań pielęgniarki. Poniżej znajdziesz krótki przegląd pozycji ułożeniowych ciała pacjenta.

Wskazania i przeciwwskazania do pozycjonowania pacjenta

Prawidłowe ułożenie chorego zapewnia komfort, zapobiega urazom mięśniowo-szkieletowym i odleżynom. Stosuje się je w terapii ułożeniowej, która polega na okresowej zmianie pozycji pacjenta unieruchomionego w celu przywrócenia sprawności lub zapobiegania skutkom unieruchomienia. Każda pozycja powinna uwzględniać fizjologiczne ułożenie ciała i odpowiednie udogodnienia. Przeciwwskazania do stosowania pozycji ułożeniowych zależą od stanu pacjenta.

U osób z niewydolnością krążeniowo-oddechową pozycja na brzuchu może pogorszyć pracę serca i płuc, natomiast brak regularnej zmiany pozycji u osób unieruchomionych sprzyja powstawaniu odleżyn.

Rodzaje pozycji ułożeniowych

Pozycja Fowlera

Można wyróżnić pozycję Folera wysoką – kąt 45-60° lub 90° wezgłowia łóżka względem podłoża oraz półwysoką (semi-Fowlera) – kąt 15-30°.

– Zastosowanie udogodnień w celu prewencji ucisku na tkanki w obrębie miednicy oraz przesuwaniu się ciała pacjenta w dół łóżka.

-Poduszki pod głowę, plecy oraz pośladki.

-Możliwe podpórki pod pięty i podparcie kończyn górnych.

-Podparcie pod ramiona u pacjentów z dusznością ortopnoiczną.

-Kończyny dolne oparte na stołku.

-Zwiększa aktywność, umożliwia samodzielne spożywanie posiłków, poprawia kontakt z otoczeniem, zwiększa komfort oddychania podczas duszności.

Pozycja płaska (na plecach)

-Płaskie ułożenie ciała z zachowaniem fizjologicznych krzywizn kręgosłupa.

-Mała poduszka pod głowę i krzywiznę lędźwiową kręgosłupa.

-Stopy oparte.

-Pięty chronione przed nadmiernym kontaktem z podłożem.

-Wałek wzdłuż uda oraz zabezpieczenie stóp.

-Oparcie stopy o poduszkę/koc.

-W doborze udogodnień należy uwzględnić okolice wyniosłości kostnych narażonych na ucisk lub długotrwały kontakt z podłożem.

Pozycja brzuszna

-Ułożenie ciała w pozycji płaskiej na brzuchu.

-Opuszczone wezgłowie – przy zgodzie pacjenta i braku przeciwwskazań.

-Poduszka pod brzuchem – utrzymuje fizjologiczne krzywizny kręgosłupa, zabezpiecza klatkę piersiową przed uciskiem.

-Głowa na boku.

-Ramiona na wysokości głowy w lekkim odwiedzeniu i zgięciu w stawie łokciowym pod kątem około 90°.

-Dłonie wyprostowane lub z włożonymi w nie małymi wałeczkami.

-Zalecenia – oparzenia pleców, profilaktyka przeciwodleżynowa, prewencja przykurczów mięśnie pleców.

Pozycja boczna

-Plecy pacjenta w ułożeniu jak u człowieka pozostającego w pozycji wyprostowanej.

-Poduszka pod głowę, pod nią dłoń z wyprostowanymi palcami.

-Kończyna dolna dalsza w stosunku do podłoża zgięta w stawie biodrowym i kolanowym (może być na poduszce).

-Wskazania – np. prewencja odleżyn, porażenie połowicze, profilaktyka zapalenia płuc.

Pozycja Trendelenburga

-Ułożenie ciała w pozycji leżącej na plecach.

-Wezgłowie obniżone o 10–30° względem podłoża.

-Głowa i tułów pacjenta poniżej poziomu kończyn dolnych.

-Zastosowanie – u osób nieprzytomnych, we wstrząsie, po utracie krwi, u pacjentów z zaburzeniami ukrwienia mózgu.

Pozycja anty-Trendelenburga

-Ułożenie ciała w pozycji leżącej na plecach z niskim ułożeniem kończyn dolnych.

-Płaszczyzna łóżka w obrębie kończyn dolnych nachylona pod kątem maks. 30° względem podłoża.

-Stopy oparte o wałek lub poduszki.

-Zmniejszony ucisk na narządy wewnętrzne

-Zalecenia – u osób z zaburzeniami krążenia tętniczego, po zabiegach operacyjnych w obrębie jamy brzusznej, ze złamanym kręgosłupem szyjnym w trakcie leczenia.

Pozycja Simsa (bezpieczna)

-Ciało pacjenta w ułożeniu pomiędzy pozycją na brzuchu i boku.

-Ramię bliższe podłożu za pacjentem w lekkim odwiedzeniu.

-Druga ręka zgięta w barku i łokciu pod głową pacjenta.

-Kończyna dolna bliższa podłożu w lekkim zgięciu w stawach.

-Druga kończyna zgięta w stawie biodrowym i kolanowym.

-Między nogi można włożyć poduszkę.

-Zastosowanie – u osób nieprzytomnych, po udarze mózgu, ochrona przed urazami i zachłyśnięciem, w badaniach okolicy krocza i wlewek doodbytniczych, spanie u kobiet w ciąży.

-Odciąża kość krzyżową i krętarz większy stawu biodrowego.

Wolisz wersję notatek w PDF?

Tak, pobieram PDF!

 

Źródła:

Śluskarska B., Zarzycka D. Podstawy Pielęgniarstwa Tom 2. Wybrane umiejętności i procedury opieki pielęgniarskiej. PZWL Warszawa 2017.

Ślusarska B., Zarzycka D., Majda A. Umiejętności pielęgniarskie katalog check-list. Materiały ćwiczeniowe z podstaw pielęgniarstwa. PZWL Warszawa 2017.