Skala Morse’a – opis i zastosowanie
Skala upadków Morse’a (ang. Morse Fall Scale – MFS) została opracowana w 1989 roku przez Janice M. Morse, kanadyjską pielęgniarkę i badaczkę. Jest powszechnie stosowanym narzędziem służącym do oceny ryzyka upadku pacjenta, szczególnie podczas hospitalizacji. Narzędzie to umożliwia identyfikację osób wymagających wdrożenia odpowiednich działań profilaktycznych redukujących ryzyko upadku.
Skala Morse’a – interpretacja
Skala obejmuje 6 czynników ryzyka upadku, ocenianych wg schematu tak/nie lub według przypisanych kategorii. Punkty uzyskane za poszczególne elementy są sumowane, a wynik całkowity mieści się w zakresie od 0 do 125 punktów. Im wyższy wynik, tym większe ryzyko upadku.
| Wynik | Ryzyko upadku | Działania |
| 0–24 pkt | Niskie ryzyko upadku | Edukacja, opieka, dzwonek w zasięgu, obuwie antypoślizgowe |
| 25–44 pkt | Umiarkowane ryzyko upadku | Opieka, zapewnienie bezpiecznego środowiska (np. niskie łóżko, oświetlenie nocne), edukacja rodziny, plan toaletowy |
| ≥ 45 pkt | Wysokie ryzyko upadku | Opaska identyfikacyjna, asysta, mata przy łóżku |
Skala Morse’a
| Czynnik | Kryterium | Punkty |
| Historia upadków w bieżącej hospitalizacji lub w ciągu ostatnich 3 miesięcy | Nie | 0 |
| Tak | 25 | |
| Diagnoza wtórna – co najmniej 2 rozpoznania | Nie | 0 |
| Tak | 15 | |
| Pomoc w poruszaniu się | Brak / pacjent leżący / asysta personelu | 0 |
| Kule, laska lub chodzik | 15 | |
| Trzymanie się mebli | 30 | |
| Terapia dożylna lub heparyna w blokadzie | Nie | 0 |
| Tak | 20 | |
| Chód pacjenta | Prawidłowy / pacjent leżący / poruszający się na wózku | 0 |
| Osłabiony | 10 | |
| Niepewny / dysfunkcyjny | 20 | |
| Stan psychiczny, ocena własnych możliwości | Pacjent świadomy swoich ograniczeń | 0 |
| Pacjent przecenia swoje możliwości lub jest zdezorientowany | 15 |
Skale do oceny ryzyka upadku
Zobacz również skalę Lovetta oraz skalę Tinetti do oceny siły mięśniowej i ryzyka upadku.
Źródła:
1.Skala Morse’a 2026 – ocena ryzyka upadku pacjenta w szpitalu krok po kroku https://wsparciedlaszpitala.pl/bezpieczenstwo-pacjenta/skala-morse-ocena-ryzyka-upadku-pacjenta-szpital/
2.Morse J.M. Preventing patient falls, Sage Publications 1997.
