Skala Tinetti – opis i zastosowanie

Skala Tinetti jest narzędziem służącym do oceny równowagi i chodu oraz ryzyka upadków, szczególnie u osób starszych i pacjentów z zaburzeniami sprawności ruchowej. Skala ocenia równowagę oraz chód.

Równowaga: Ocena równowagi obejmuje 9 elementów, wykonywanych podczas siedzenia na twardym krześle bez poręczy, wstawania oraz utrzymywania pozycji stojącej.

Chód: Ocena chodu polega na obserwacji pacjenta podczas przemieszczania się zwykłym, a następnie szybszym krokiem, z możliwością korzystania z laski lub chodzika w celu zachowania bezpieczeństwa.

Skala Tinetti – interpretacja

Skala zawiera 2 części, w tym ocenę równowagi, za którą można uzyskać maksymalnie 16 punktów, oraz ocenę chodu, za którą można uzyskać maksymalnie 12 punktów. Łączny wynik wynosi maksymalnie 28 punktów. Im niższa punktacja, tym większe zaburzenia równowagi i chodu oraz większe ryzyko upadku. Wynik poniżej 26 punktów wskazuje na występowanie problemów w zakresie równowagi lub chodu, a wynik poniżej 19 punktów wiąże się ze znacznie większym ryzykiem upadku.

Wynik	Interpretacja
26–28 pkt	Wynik prawidłowy / najmniejsze ryzyko upadku
19–25 pkt	Występują zaburzenia równowagi lub chodu i zwiększone ryzyko upadku
< 19 pkt	Znacznie zwiększone ryzyko upadku

Skala Tinetti 

Skala Tinetti – równowaga

Oceniany element	Kryterium oceny	Punkty
Równowaga podczas siedzenia	Pochyla się lub ześlizguje z krzesła	0
	Zachowuje równowagę, jest zabezpieczony	1
Wstawanie z miejsca	Niezdolny do samodzielnego wstawania	0
	Wstaje, ale pomaga sobie rękami	1
	Wstaje bez pomocy rąk	2
Próby wstawania z miejsca	Niezdolny do wstania bez pomocy	0
	Wstaje, ale potrzebuje kilku prób	1
	Wstaje przy pierwszej próbie	2
Równowaga bezpośrednio po wstaniu (pierwsze 5 s)	Stoi niepewnie	0
	Stoi pewnie, ale wymaga podparcia	1
	Stoi pewnie bez podparcia	2
Równowaga podczas stania	Stoi niepewnie	0
	Stoi pewnie na szerokiej podstawie lub z podparciem	1
	Stoi ze stopami złączonymi bez podparcia	2
Próba trącania	Zaczyna się przewracać	0
	Zatacza się lub chwyta przedmiotów, ale utrzymuje pozycję	1
	Stoi pewnie	2
Próba trącania przy zamkniętych oczach	Stoi niepewnie	0
	Stoi pewnie	1
Obracanie się o 360°	Ruch przerywany	0
	Ruch niepewny	1
	Ruch pewny	2
Siadanie	Niepewne – źle ocenia odległość lub opada na krzesło	0
	Pomaga sobie rękami, ruch nie jest płynny	1
	Pewny, płynny ruch	2

Skala Tinetti – chód

Oceniany element	Kryterium oceny	Punkty
Zapoczątkowanie chodu	Jakiekolwiek niezdecydowanie lub kilkukrotne próby	0
	Start bez wahania	1
Długość kroku – prawa stopa	Nie przekracza miejsca stania lewej stopy	0
	Przekracza położenie lewej stopy	1
Wysokość kroku – prawa stopa	Prawa stopa nie odrywa się całkowicie od podłoża	0
	Prawa stopa unosi się całkowicie nad podłożem	1
Długość kroku – lewa stopa	Nie przekracza miejsca stania prawej stopy	0
	Przekracza położenie prawej stopy	1
Wysokość kroku – lewa stopa	Lewa stopa nie odrywa się całkowicie od podłoża	0
	Lewa stopa unosi się całkowicie nad podłożem	1
Symetria kroku	Długość kroku prawej i lewej stopy nie jest jednakowa	0
	Długość kroku obu stóp wydaje się być równa	1
Ciągłość chodu	Zatrzymywanie się między poszczególnymi krokami lub inny brak ciągłości chodu	0
	Chód wydaje się ciągły	1
Ścieżka chodu	Wyraźne odchylenie od toru	0
	Niewielkie lub średnie odchylenie albo korzystanie z przyrządów pomocniczych	1
	Prosta ścieżka bez korzystania z pomocy	2
Tułów	Wyraźne kołysanie lub korzystanie z przyrządów pomocniczych	0
	Brak kołysania, ale pacjent zgina kolana, plecy lub rozkłada ramiona	1
	Brak kołysania tułowia, zginania kolan i pleców, angażowania kończyn górnych oraz korzystania z przyrządów pomocniczych	2
Pozycja podczas chodzenia	Pięty rozstawione	0
	Pięty prawie stykają się podczas chodzenia	1

Skala Tinetti – wersja skrócona

W skróconej wersji ocenia się wykonanie 5 czynności:

-wstanie z pozycji siedzącej,

-utrzymanie pozycji stojącej przez 5 sekund,

-przejście 3 metrów,

-obrót o 180°,

-ponowne przyjęcie pozycji siedzącej.

Skala Tinetti – wersja skrócona – interpretacja

-Samodzielne wykonanie zadania – 2 punkty,

-Wykonanie zadania z wykorzystaniem urządzenia pomocniczego  – 1 punkt,

-Konieczność pomocy drugiej osoby – 0 punktów.

Skale do oceny ryzyka upadku

Zobacz również skalę Lovetta do oceny ryzyka upadku.

 

Źródła:

1.Tinetti, M. E. (1986). Fall risk index for elderly patients based on number of chronic disabilities. The American Journal of Medicine, 80(3), 429-434.

2.Skala Tinetti https://fizjoterapeuty.pl/testy-funkcjonalne/skala-tinetti.html.